573/2026 ΑΠ (Α2΄ ΠΟΛΙΤΙΚΟ)

Αριθμός 573/2026

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μιχαήλ Αποστολάκη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Κορνηλία Πανούτσου και Ευαγγελία Γίτση - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 10 Νοεμβρίου 2025, με την παρουσία και του γραμματέα […], για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ.Γ. του Ε., κατοίκου […], ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ευθύμιο Καραΐσκο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ. Πολ. Δ.

Της αναιρεσίβλητης: Ε.Μ., χήρας Ι.Μ., κατοίκου […]. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο Αντωνία Στρογγυλάκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ. Πολ. Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-01-2009 αγωγή του αρχικού διαδίκου Ι.Μ. του Α., που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: […]/2019 του ίδιου Δικαστηρίου και […]/2022 μη οριστική, […]/2024 οριστική του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας. Την αναίρεση των αποφάσεων του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας ζητεί ο αναιρεσείων με την από 17-05-2024 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 111 παρ. 2, 118 αρ. 4 και 216 παρ. 1 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι το δικόγραφο της αγωγής πρέπει να περιέχει, σαφή έκθεση των γεγονότων, τα οποία θεμελιώνουν κατά νόμο την αγωγή και δικαιολογούν την άσκηση αυτής από τον ενάγοντα κατά του εναγομένου, ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς και ορισμένο αίτημα. Η έκθεση στο δικόγραφο της αγωγής των πραγματικών περιστατικών, τα οποία πρέπει να είναι όσα είναι νομικώς ικανά και αναγκαία για τη θεμελίωση του δικαιώματος, η προστασία του οποίου ζητείται και τα οποία πρέπει να αναφέρονται με τέτοια σαφήνεια, ώστε να εξατομικεύουν την επίδικη έννομη σχέση και να μην καταλείπεται αμφιβολία περί της αξίωσης, η οποία απορρέει από αυτά, είναι απαραίτητη για να υπάρχει η δυνατότητα, το μεν δικαστήριο να κρίνει τη νομική βασιμότητα της αγωγής και να διατάξει τις δέουσες αποδείξεις, ο δε εναγόμενος να μπορεί να αμυνθεί κατά της αγωγικής αξίωσης που θεμελιώνεται επ' αυτών με ανταπόδειξη ή ένσταση (ΑΠ 239/2025, ΑΠ 5/2020, ΑΠ 1424/2017). Όταν στο δικόγραφο της αγωγής δεν περιέχονται τα πιο πάνω στοιχεία ή όταν αυτά περιέχονται κατά τρόπο ελλιπή ή ασαφή, τότε η έλλειψη αυτή καθιστά μη νομότυπη την άσκησή της και επιφέρει την απόρριψη της ως απαράδεκτης, λόγω της αοριστίας, είτε αυτεπαγγέλτως, είτε κατόπιν προβολής σχετικού ισχυρισμού από τον εναγόμενο. Κατά τη διάταξη του άρθρου 224 εδ. β΄ ΚΠολΔ με τις προτάσεις που κατατίθενται ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου ή με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά, μπορεί ο ενάγων να συμπληρώσει, να διευκρινίσει ή να διορθώσει τους ισχυρισμούς του, αρκεί να μη μεταβάλλεται η βάση της αγωγής. Κριτήριο για τη διάκριση των ορίων του παραδεκτού της συμπλήρωσης, διευκρίνισης ή διόρθωσης των ισχυρισμών του ενάγοντος, ώστε να μη μεταβάλλεται η βάση της αγωγής, αποτελεί η διάκριση μεταξύ της νομικής και ποσοτικής ή ποιοτικής αοριστίας αυτής, με τη δυνατότητα του ενάγοντος να συμπληρώσει με τις προτάσεις του κατά την (πρώτη) συζήτηση της υπόθεσης μόνο την ποσοτική ή ποιοτική αοριστία και όχι τη νομική αοριστία της αγωγής (ΑΠ 112/2025, ΑΠ 146/2024). Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ «Όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει» και το συνδυασμό της με τις διατάξεις των άρθρων 297, 298 και 330 του ίδιου κώδικα, προκύπτει ότι για τη θεμελίωση της υποχρέωσης για αποζημίωση από αδικοπραξία απαιτείται παράνομη συμπεριφορά προσώπου, η οποία συνίσταται σε παράνομη ενέργειά του ή παράλειψη, που ενέχει προσβολή δικαιώματος ή προστατευόμενου από το νόμο συμφέροντος άλλου προσώπου, ότι η παράνομη αυτή συμπεριφορά να οφείλεται σε δόλο ή αμέλεια και να προκλήθηκε απ' αυτήν θετική ή αποθετική ζημία άλλου προσώπου, η οποία τελεί σε αιτιώδη με αυτή συνάφεια (ΟλΑΠ 2/2019, ΟλΑΠ 8/2018). Από τις ανωτέρω διατάξεις σε συνδυασμό με αυτές των άρθρων 111 παρ. 2, 118 αρ. 4 και 216 παρ. 1 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι για το ορισμένο της αγωγής με την οποία ζητείται αποζημίωση λόγω αδικοπραξίας του εναγομένου, αρκεί να εκτίθενται στο δικόγραφο αυτής τα πραγματικά περιστατικά που κατά νόμο θεμελιώνουν την παράνομη ζημιογόνο συμπεριφορά του εναγομένου, την υπαιτιότητα (δόλο ή αμέλεια) αυτού και την ύπαρξη αιτιώδους συνδέσμου μεταξύ της εν λόγω συμπεριφοράς του εναγομένου και της ζημίας του ενάγοντος, και να καθορίζεται το ποσό αυτής κατά αιτία (ΑΠ 1085/2013). Περαιτέρω κατά την διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 Κ. Πολ. Δ., αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παράβαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (Ολ. ΑΠ 7/2006, ΑΠ 845/2019). Η νομική αοριστία της αγωγής, που συνδέεται με την νομική εκτίμηση του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου, ελέγχεται ως παράβαση κατά την ανωτέρω διάταξη, αν το δικαστήριο για τον σχηματισμό της κρίσης του για την νομική επάρκεια της αγωγής ή της ένστασης αξίωσε περισσότερα στοιχεία, από όσα απαιτεί ο νόμος προς θεμελίωση του ασκούμενου δικαιώματος ή αρκέστηκε σε λιγότερα (ΑΠ 1597/2018, ΑΠ 967/2017), ενώ η ποιοτική αοριστία, δηλαδή η επίκληση των στοιχείων του νόμου, χωρίς αναφορά περιστατικών και η ποσοτική αοριστία δηλαδή η μη αναφορά όλων των στοιχείων που απαιτούνται κατά νόμο για την θεμελίωση του αιτήματος της αγωγής ή της ένστασης, ελέγχονται αναιρετικά ως πλημμέλειες από τους αριθμούς 8 και 14 του ανωτέρω άρθρου 559 Κ. Πολ. Δ. αν το δικαστήριο τις έκρινε ορισμένες λαμβάνοντας υπόψη τα γεγονότα, που δεν αναφέρονται σ' αυτές ή αν αντιθέτως τις έκρινε ως αόριστες μη λαμβάνοντας υπ' όψιν γεγονότα που αναφέρονται σ' αυτές (ΑΠ 1597/2018, ΑΠ 967/2017). Έτσι, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη θεμελιωτικά γεγονότα μη διαλαμβανόμενα στην αγωγή, ή δεν έλαβε υπόψη του τέτοια γεγονότα, μολονότι διαλαμβάνονταν, ιδρύεται ο λόγος του αριθμού 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ενώ, αν κατά παράβαση του νόμου θεώρησε ή δεν θεώρησε επαρκή τα εκτιθέμενα για την περαιτέρω εξειδίκευση του κανόνα πραγματικά γεγονότα, ιδρύεται ο λόγος από τον αριθμό 14 του ίδιου άρθρου (ΑΠ 362/2011), ο οποίος υπάρχει αν το δικαστήριο παρά τον νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο (ΑΠ 691/2023).

Στην προκειμένη περίπτωση, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης αποτελεί κατάληξη της ακόλουθης διαδικαστικής διαδρομής, κατ' επιτρεπτή, κατά το άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, εκτίμηση των διαδικαστικών εγγράφων: Ο αρχικός ενάγων Ι.Μ., εξέθεσε με την από 10.1.2009 ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας αγωγή, ότι αυτός και ο αδελφός του Απ.Μ., ως αποκλειστικοί συγκύριοι κατά ποσοστό ½ εξ' αδιαιρέτου έκαστος του αναφερομένου σ' αυτή οικοπέδου μετά των επ' αυτών δυο όμορων οικοδομών, με τη νομίμως μεταγραμμένη με αριθμό […]/30.4.1987 συμβολαιογραφική πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας, κατέστησαν αυτός [ενάγων] αποκλειστικά κύριος των αναγραφόμενων στο δικόγραφο διαμερισμάτων, στα οποία χωρίστηκε και οριζοντίως η Α' οικοδομή, μεταξύ των οποίων το υπό στοιχείο Β-1 διαμέρισμα του δευτέρου ορόφου της Α' οικοδομής, εμβαδού 68,52 τμ, ρετιρέ με μεγάλη βεράντα, εμβαδού 33 τμ, περίπου, η οποία έχει θέα την πόλη τ[…], ο δε αδελφός του αποκλειστικά κύριος των αναφερόμενων διαμερισμάτων, στα οποία χωρίστηκε και οριζοντίως η Β' οικοδομή, της οποίας με νομίμως μεταγραμμένο συμβόλαιο αγοράς κατέστησαν το 1996 συγκύριοι ο εναγόμενος ήδη αναιρεσείων μετά της συζύγου του Δ.Π. κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου έκαστος. Ότι ο εναγόμενος παράνομα και αυθαίρετα και χωρίς άδεια της πολεοδομίας κατασκεύασε το έτος 2001 οικίσκο, εφαπτόμενο στην οικοδομή Α [του ενάγοντος], τοποθετώντας επ' αυτού ηλιακό θερμοσίφωνα και σύμπλεγμα δορυφορικής κεραίας. ..Ότι ο εναγόμενος στις 15,16,17 και 28.1.2004, παρανόμως, υπαιτίως και αυθαιρέτως, χωρίς άδεια της αρμόδιας πολεοδομικής αρχής, χωρίς να έχει δικαίωμα οικοδόμησης και κάλυψης στην οικοδομή του, προέβη στην παράνομη κατασκευή, επί του δώματος της οικοδομής του, δωματίου εφαπτόμενου στην οικοδομή Α [ιδιοκτησίας του ενάγοντος], έκτασης 29,30 τμ, αποτελούμενο από σιδηροκατασκευή μετά σκεπής δυο κλίσεων, ύψους 3,5 μέτρων περίπου, από νοβοπάν για την περίφραξή του, σοβατισμένο και βαμμένο και από αλουμίνια παράθυρα και πόρτες. Ότι το εν λόγω αυθαίρετο δωμάτιο κύριας χρήσης, εφαπτόμενο στην οικοδομή του [ενάγοντος] επιβαρύνει αυτή, λόγω του βάρους που της προσθέτει, θέτει σε κίνδυνο υγρασίας αυτή διότι εισρέουν βρόχινα νερά στη βεράντα από την σκεπή του, παρεμποδίζει τη θέα από την βεράντα προς τη βορειοανατολική πλευρά της πόλης […] και προς το Κάστρο […] και ολόκληρο το λόφο του, αποκλείοντας τον αερισμό και ηλιασμό της βεράντας και του ευρισκόμενου στο δεύτερο όροφο της οικοδομής διαμερίσματός του. Ότι από την ανωτέρω παράνομη και αυθαίρετη κατασκευή [δωμάτιο] του εναγομένου, υποβαθμίστηκε, αλλοιώθηκε και μειώθηκε σοβαρά η αξία της οικίας του [ενάγοντος], η εν λόγω δε μείωση, λαμβανομένης υπόψη της φύσης, της ζημίας, ήτοι της διακινδύνευσης της ασφάλειας της οικοδομής και της υγρασίας των τοίχων, της ζημίας στον τελευταίο όροφο της οικοδομής, στη βεράντα με την υπέροχη θέα, τον αερισμό και τον ηλιασμό, της προνομιακής θέσης της οικίας στην κορυφή του λόφου […], ανέρχεται συνολικά σε σαράντα επτά [47.000] ευρώ. Υπό την επίκληση των ανωτέρω ο ενάγων ζήτησε να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να του καταβάλει το ανωτέρω ποσό καθώς και ποσό 26.000 ευρώ για την αποκατάσταση της ηθικής του βλάβης. Η συζήτηση της ανωτέρω αγωγής ορίστηκε για τη δικάσιμο της 7.1.2010 και κατόπιν αναβολών η 3.5.2012, οπότε ματαιώθηκε η συζήτηση της λόγω της διεξαγωγής εθνικών εκλογών. Στις 22.2.2009 απεβίωσε ο ενάγων και η ήδη αναιρεσίβλητη σύζυγός του Ε.Μ., ως κληρονόμος του εκ διαθήκης, επανέφερε με την από 10.10.2012 κλήση προς συζήτηση την αρχικώς ματαιωθείσα αγωγή. Κατά τη συζήτηση της ανωτέρω αγωγής η ήδη αναιρεσίβλητη με τις από 5.12.2018 έγγραφες προτάσεις που αυτή κατέθεσε επί της έδρας κατ' εφαρμογή των άρθρων 224, 236 και 237 παρ. 1 του ΚΠολΔικ [όπως ίσχυε πριν την τροποποίησή του με το ν 4335/2015], πλέον του εν μέρει περιορισμού του καταψηφιστικού αιτήματος σε αναγνωριστικό, συμπλήρωσε την αγωγή ως προς την μείωση της αξίας του ακινήτου που επήλθε εξαιτίας των παράνομων πολεοδομικά κατασκευών του εναγομένου ως ακολούθως 'Η οικοδομή στην κατάσταση που βρισκόταν πριν από την έναρξη των παρανομιών του αντιδίκου είχε εκτιμηθεί κατά την αγοραία αξία της στο ποσό των 1100 ευρώ/τμ και συνολικά σε 187.000 ευρώ από μεσίτες αλλά και από υποψήφιους αγοραστές που ενδιαφερόταν γιατί κάναμε σκέψεις να αγοράσουμε ακίνητο στ[…], όπου διέμεναν μόνιμα τα παιδιά μας. Μετά τις κατασκευές του αντιδίκου με την ακαλαισθησία που δημιούργησε αλλά και την στέρηση του αερισμού και ηλιασμού του δώματος της οικοδομής εξαιτίας των πολεοδομικών παραβάσεων του εναγόμενου η αγοραία αξία του ακινήτου μειώθηκε δραστικά, αφού οι υποψήφιοι αγοραστές και οι μεσίτες πλέον εκτιμούσαν την οικοδομή μας σε 700 ευρώ τμ και συνολικά σε 119.000 ευρώ' Επί της ανωτέρω αγωγής εκδόθηκε ερήμην του εναγόμενου ήδη αναιρεσείοντος η με αριθμό […]/2019 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Λαμίας, η οποία έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή και αναγνώρισε την υποχρέωση του εναγόμενου να καταβάλει στην ενάγουσα ήδη αναιρεσίβλητη το ποσό των 37.000 ευρώ και υποχρέωσε τον εναγόμενο να της καταβάλει το συνολικό ποσό των 12.000 ευρώ. Κατά της πρωτόδικης απόφασης η ενάγουσα και ο εναγόμενος άσκησαν εφέσεις, οι οποίες συνεκδικάσθηκαν και επ' αυτών εκδόθηκε η με αριθμό μη οριστική […]/2022 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας, η οποία δέχθηκε τυπικά τις εφέσεις, εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση, ανέβαλλε την έκδοση οριστικής απόφασης και διέταξε την επανάληψη της συζήτησης στο ακροατήριο προκειμένου να διενεργηθεί τεχνική πραγματογνωμοσύνη για τα αναφερόμενα σ' αυτή ζητήματα. Μετά τη διενέργεια της τεχνικής πραγματογνωμοσύνης και τη συζήτηση των εφέσεων εξεδόθη η με αριθμό […]/2024 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας, η οποία απέρριψε κατ' ουσίαν την με αριθμό […]/2019 έφεση, δέχθηκε εν μέρει την αγωγή, υποχρέωσε τον εναγόμενο να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 12.000 ευρώ και αναγνώρισε την υποχρέωση του εναγόμενου να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 3.704 ευρώ. Με το δεύτερο λόγο έφεσης ο εναγόμενος παραπονέθηκε ότι η εκκαλουμένη απόφαση μη ορθώς έκρινε ως ορισμένη την αγωγή, ενώ θα έπρεπε να την απορρίψει ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας, διότι ο ενάγων στην αγωγή δεν προσδιόριζε πως προκύπτει η μείωση της εμπορικής αξίας της οικίας του ενάγοντος και ειδικότερα δεν ανέφερε το κόστος κατασκευής της, ούτε την ποιότητα κατασκευής της, το έτος κατασκευής της, επίσης την αντικειμενική ή εμπορική αξία της, ούτε την αλληλουχία των τεχνικών γεγονότων και λεπτομερειών που να δικαιολογούν την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της παράνομης συμπεριφοράς του εναγόμενου και της διακινδύνευσης της ασφάλειας και της πρόκλησης υγρασίας των τοίχων της, παρά αρκείται στην αναφορά του ποσού της μείωσης της αξίας της οικίας.' Από την παραδεκτή επισκόπηση της συμπροσβαλλόμενης μη οριστικής με αριθμό […]/2022 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας, προκύπτει ότι επί του ανωτέρω λόγου έφεσης το Εφετείο δέχθηκε κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος τα ακόλουθα 'Από την ενδελεχή επισκόπηση του δικογράφου της αγωγής, προκύπτει ότι ο ενάγων αναφέρει στην αγωγή το χρόνο σύνταξης του συμβολαίου σύστασης οριζοντίων ιδιοκτησιών επί του κοινού οικοπέδου και τα τεχνικά γεγονότα και λεπτομέρειες που αφορούν στις αυθαίρετες κατασκευές που έκανε ο εναγόμενος στην όμορη με τον ενάγοντα οικία του, τις τεχνικές επιπτώσεις στα στοιχεία της οικοδομής του από τις ως άνω κατασκευές και την αιτιώδη συνάφεια των αυθαίρετων κατασκευών με την επιβάρυνση της οικοδομής και την ασφάλεια της οικίας του. Όσον αφορά το έτος κατασκευής, την ποιότητα κατασκευής, την αντικειμενική ή εμπορική αξία της οικίας και την παλαιότητα αυτής, που είναι αναγκαία για να μπορεί το Δικαστήριο να προσδιορίσει το ύψος της μείωσης της εμπορικής αξίας της, η μη αναφορά αυτών των στοιχείων στην αγωγή μπορεί να συμπληρωθεί με περισσότερα στοιχεία, τα οποία θα προκύψουν από τις αποδείξεις. Επομένως το Πρωτοβάθμιο δικαστήριο που έκρινε ορισμένη την αγωγή ορθώς ερμήνευσε και εφάρμοσε το νόμο και δεν αξίωσε για την εφαρμογή του στοιχεία περισσότερα από όσα πράγματι απαιτούνταν και ως εκ τούτου ο ως άνω λόγος έφεσης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος'. Το Εφετείο, κρίνοντας ορισμένη την αγωγή, όπως αυτή, χωρίς να μεταβάλλεται η βάση της, παραδεκτά κατ' άρθρο 224 εδ β ΚΠολΔ συμπληρώθηκε με τις προτάσεις ενώπιον του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, με την προσθήκη του ελλείποντος στοιχείου που αφορά στον καθορισμό του ποσού της προκληθείσας ζημίας [με τον προσδιορισμό της αγοραίας αξίας του ακινήτου πριν και μετά την παράνομη συμπεριφορά του εναγόμενου], δεν αρκέστηκε σε λιγότερα στοιχεία από όσα απαιτεί ο νόμος για τη θεμελίωση του αγωγικού δικαιώματος που αφορά στο ύψος της ζημίας, ούτε παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο, λόγω αοριστίας ως προς το ανωτέρω αναγκαίο για τον καθορισμό της καταβολής αποζημίωσης στοιχείο και, ως εκ τούτου, οι πρώτος λόγος αναίρεσης, με τους οποίους αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλειες από τους αρ. 1 και 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι αβάσιμοι. Επίσης, αβάσιμος είναι ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης και κατά το επικουρικό σκέλος του, με το οποίο προσάπτεται στην απόφαση η από τον αρ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια της μη λήψης υπόψη της ένστασης αοριστίας της αγωγής, την οποία είχε προβάλει η αναιρεσείουσα, γιατί το Εφετείο εξέτασε τον ισχυρισμό αυτό και τον απέρριψε.

2. Με το δεύτερο λόγο αναίρεσης αποδίδονται στην προσβαλλόμενη οι από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλειες, για ευθεία και εκ πλαγίου παράβαση της διάταξης του άρθρου 937 παρ 1 εδ α ΑΚ, με την ειδικότερη αιτίαση ότι λόγω της επίδοσης της αγωγής στον εναγόμενο ήδη αναιρεσείοντα στις 12.1.2009 παρήλθε πενταετία από τις γενόμενες το έτος 2001 παράνομες κατασκευές. Από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης κατά το ανωτέρω ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος προκύπτει ότι, 'ο ενάγων στηρίζει την ένδικη αξίωση στην αδικοπρακτική συμπεριφορά του εναγόμενου, που αφορά στην κατασκευή του παράνομου δωματίου των 29,30 τμ πάνω στην ταράτσα της οικοδομής του, η οποία έλαβε χώρα τον Ιανουάριο του 2004 και διηγηματικά μόνο αναφέρεται και στην κατασκευή του αυθαίρετου οικίσκου των 6τμ και επομένως η λόγω της γενόμενης το έτος 2004 αυθαίρετης κατασκευής αδικοπρακτική αξίωση δεν υπέπεσε στην κατ' άρθρο 937 ΑΚ παραγραφή' Έτσι που έκρινε το Εφετείο ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε την ανωτέρω διάταξη, οι προϋποθέσεις εφαρμογής της οποίας συντρέχουν στην προκείμενη περίπτωση, καθόσον, με βάση τις αναιρετικώς ανέλεγκτες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, η αδικοπρακτική συμπεριφορά του εναγόμενου συνίσταται στην γενόμενη το έτος 2004 αυθαίρετη κατασκευή του δωματίου έκτασης 29,30 τμ [και όχι στον αυθαίρετο οικίσκο που κατασκευάστηκε το έτος 2001] και ότι μέχρι την επίδοση της αγωγής για την εν λόγω αδικοπρακτική αξίωση που έλαβε χώρα στις 12.1.2009 δεν παρήλθε η από το άρθρο 937 ΑΚ παραγραφή. Εξάλλου, με τις ανωτέρω παραδοχές το Εφετείο διέλαβε στην απόφαση του επαρκείς, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς την συνδρομή εν προκειμένω των περιστατικών που είναι κατά νόμο αναγκαία για την εφαρμογή της ως άνω διάταξης, την οποία έτσι δεν παραβίασε ούτε εκ πλαγίου. Μετά ταύτα οι ανωτέρω λόγοι είναι αβάσιμοι.

3. Κατά τις διατάξεις των άρθρων 1000 επ. ΑΚ, ο κύριος του πράγματος μπορεί να το διαθέτει κατ' αρέσκεια και να αποκλείει κάθε ενέργεια άλλου επ' αυτού, εφόσον δεν προσκρούει στο νόμο, δηλ. στους νόμιμους περιορισμούς της κυριότητος ή σε δικαιώματα τρίτων. Η κυριότητα επί ακινήτου εκτείνεται, εφόσον ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, στο χώρο πάνω και κάτω από το έδαφος. Από δε τη διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ, κατά την οποία όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 297, 298 και 330 ΑΚ, προκύπτει ότι, για να θεμελιωθεί υποχρέωση προς αποζημίωση από αδικοπραξία, απαιτείται παράνομη συμπεριφορά προσώπου, συνιστάμενη σε παράνομη ενέργεια του ή παράλειψη, που ενέχει προσβολή δικαιώματος ή προστατευόμενου από το νόμο συμφέροντος άλλου προσώπου, η παράνομη αυτή συμπεριφορά να οφείλεται σε δόλο ή αμέλεια και να προκλήθηκε από αυτή θετική ή αποθετική ζημία άλλου προσώπου, η οποία τελεί σε αιτιώδη με αυτή συνάφεια. Για να υπάρξει όμως δικαίωμα αποζημίωσης, σε περίπτωση προσβολής ατομικού συμφέροντος, απαιτείται η διάταξη που υπαίτια παραβιάστηκε να είναι κατά το γράμμα της ή το σκοπό του νομοθέτη προστατευτική του προσβαλλόμενου ατομικού συμφέροντος ή τουλάχιστον και αυτού. Η παράβαση επομένως διάταξης, που τέθηκε αποκλειστικά για την προστασία του γενικού συμφέροντος μόνο, δεν γεννά δικαίωμα αποζημίωσης, ούτε στην περίπτωση κατά την οποία με την εν λόγω διάταξη προστατεύεται εμμέσως και το θιγόμενο με την παράβαση ατομικό συμφέρον, το οποίο όμως δεν σκόπευε να προστατεύσει ο νομοθέτης (ΑΠ 900/2003, 508/2003). Το αν με τις διατάξεις που απαγορεύουν ορισμένη συμπεριφορά προστατεύεται και ιδιωτικό συμφέρον, δεν είναι εκ των προτέρων και για πάντοτε δεδομένο, αλλά αποτελεί ζήτημα ερμηνείας της διάταξης που παραβιάστηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση. Από την ερμηνεία της προσβληθείσας διάταξης θα προκύψει ποια συμφέροντα προστατεύονται με αυτή και ποια η έκταση της προστασίας τους. Χρήσιμη για την ερμηνεία αυτή είναι η θεωρία του σκοπού του κανόνα δικαίου, η οποία εξετάζει αν το συμφέρον που προσβλήθηκε περιλαμβάνεται στην προστατευτική σφαίρα της παραβιασθείσας διάταξης. Αν, δηλαδή, το αγαθό που προσβλήθηκε από ορισμένη ανθρώπινη συμπεριφορά εμπίπτει σε αυτά που είχε σκοπό να προστατεύσει η παραβιασθείσα διάταξη, το παράνομο της ανθρώπινης συμπεριφοράς είναι δεδομένο. Είναι όμως δυνατόν να μην εμπίπτει το αγαθό που προσβλήθηκε στο πεδίο προστασίας είτε γιατί το πρόσωπο του φορέα του προσβαλλόμενου αγαθού δεν προστατεύεται από τον κανόνα δικαίου, είτε γιατί ο κανόνας προστατεύει κατ' αρχήν το πρόσωπο αυτό αλλά σε σχέση με άλλο αγαθό του και όχι με εκείνο που προσβλήθηκε. Οι ζημίες που βρίσκονται έξω από τον προστατευτικό σκοπό του κανόνα δικαίου, δεν νομιμοποιούν τον φορέα τους (ζημιωθέντα) να επικαλεσθεί τον κανόνα αυτόν που παραβιάστηκε. Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις του άρθρου 24 §§ 1 και 2 του Συντάγματος: "Η προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του Κράτους και δικαίωμα του καθενός. Για τη διαφύλαξή του το Κράτος έχει υποχρέωση να παίρνει ιδιαίτερα προληπτικά μέτρα ή κατασταλτικά μέτρα. Η χωροταξική αναδιάρθρωση της Χώρας, η διαμόρφωση, η ανάπτυξη, η πολεοδόμηση και η επέκταση των πόλεων και των οικιστικών γενικά περιοχών υπάγεται στη ρυθμιστική αρμοδιότητα και τον έλεγχο του Κράτους, με σκοπό να εξυπηρετείται η λειτουργικότητα και η ανάπτυξη των οικισμών και να εξασφαλίζονται οι καλύτεροι δυνατοί όροι διαβίωσης". Έτσι επιβάλλεται να γίνεται η χωροταξική αναδιάρθρωση της χώρας, και η ανάπτυξη και πολεοδόμηση των οικιστικών εν γένει περιοχών με κριτήρια την εξυπηρέτηση της λειτουργικότητας και ανάπτυξης των οικισμών, λαμβανομένων των κατάλληλων μέτρων προς αναβάθμιση και αποφυγή επιδεινώσεως του οικιστικού περιβάλλοντος. Σε συστοιχία με τους σκοπούς αυτούς το μεν άρθρο 22 του Ν.1577/1985 (Γ.Ο.Κ.), που έχει εφαρμογή εν προκειμένω, ορίζει ότι για την εκτέλεση οποιασδήποτε εργασίας δόμησης εντός ή εκτός οικισμού, πέρα από τις εξαιρέσεις που ορίζει ο ίδιος νόμος, απαιτείται οικοδομική άδεια της αρμόδιας πολεοδομικής υπηρεσίας, το δε άρθρο 7 και 8 αυτού ορίζει το συντελεστή δόμησης και κάλυψης. Από τις διατάξεις αυτές σαφώς συνάγεται ότι οι διατάξεις του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού (Γ.Ο.Κ.), οι οποίες αφορούν την ανάγκη έκδοσης οικοδομικής άδειας για το υπό ανέγερση κτίριο, το ύψος αυτού, την κάλυψη του οικοπέδου, και τους λοιπούς όρους δόμησης αυτού, δεν έχουν θεσπισθεί αποκλειστικά και μόνο για το δημόσιο συμφέρον, αλλά και για την προστασία του ατομικού συμφέροντος των ιδιοκτητών των παρακείμενων ακινήτων, αφού με τους περιορισμούς αυτούς προστατεύονται και εξυπηρετούνται οι ανάγκες επαρκούς ηλιασμού, αερισμού και φωτισμού, σε κτίρια που είχαν ανεγερθεί με την προοπτική ότι η ανοικοδόμηση στην περιοχή αυτή θα γίνει με την τήρηση από τον ιδιοκτήτη μελλοντικής γειτονικής οικοδομής των ισχυουσών πολεοδομικών διατάξεων, ενώ αντίθετη ρύθμιση επιφέρει επιδείνωση των όρων διαβίωσης των κατοίκων (ΑΠ 698/2017, ΣτΕ Ολομ. 1159/1989). Κατά την διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 εδ. α ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται μόνο, αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παράβαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σ' αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των πραγματικών περιστατικών της ατομικής περίπτωσης, που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 2/2013, ΟλΑΠ 7/2006). Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του ανωτέρω δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Στην τελευταία δε περίπτωση, η παράβαση του κανόνα αυτού κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν ή δεν αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και ιδρύεται ο άνω λόγος αναίρεσης, αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν προφανή την παράβαση (ΟλΑΠ 3/2020, ΑΠ 24/2015). Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Από τη διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί κύρωση της παράβασης του άρθρου 93 παρ. 3 εδ. α του Συντάγματος που επιτάσσει ότι κάθε δικαστική απόφαση πρέπει να είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη, προκύπτει ότι ο προβλεπόμενος από αυτή λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού δεν εκτίθενται καθόλου πραγματικά περιστατικά "έλλειψη αιτιολογίας", ή όταν τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται βάσει του πραγματικού του εφαρμοστέου κανόνα ουσιαστικού δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της, "ανεπαρκής αιτιολογία" ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους, "αντιφατική αιτιολογία" (ΟλΑΠ 1/1999). Ειδικότερα, αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που αναγράφονται σε αυτήν και στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων που τείνει στη θεμελίωση ή κατάλυση του επίδικου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας έτσι, την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της συγκεκριμένης ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης. Αντίστοιχα, ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που, είτε είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε, είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, όχι, όμως, όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση των αποδείξεων εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα (ΟΛΑΠ 15/2006). Το κατά νόμο αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό της πόρισμα και να μην καταλείπονται αμφιβολίες. Ελλείψεις αναγόμενες μόνο στην ανάλυση και στάθμιση των αποδεικτικών μέσων και γενικότερα ως προς την αιτιολόγηση του αποδεικτικού πορίσματος, αν αυτό διατυπώνεται σαφώς, δεν συνιστούν ανεπαρκείς αιτιολογίες. Στην προκείμενη περίπτωση, με τον τρίτο λόγο αναίρεσης, ο αναιρεσείων αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση την από το άρθρο 559 αρ. 1 και 19 ΚΠολΔ, πλημμέλεια της ευθείας και εκ πλαγίου παράβασης των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 297, 298, 299, 330 εδ β, 914, 932, 1108, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 7, 8 και 22 Ν 1577/1985 'Γενικός Οικοδομικός Κανονισμός' [όπως αυτός τροποποιηθείς ίσχυε μέχρι την εισαγωγή του Ν 4067/2012 Νέος Οικοδομικός Κανονισμός].

Από την παραδεκτή κατ' άρθρο 561 παρ 2 ΚΠολΔ επισκόπηση της προσβαλλόμενης κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα 'Ο αρχικώς ενάγων Ι.Μ. και ο αδερφός του Απ.Μ., ως αποκλειστικοί συγκύριοι κατά το 1/2 εξ αδιαιρέτου ο καθένας τους, ενός οικοπέδου που βρίσκεται εντός του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου της πόλεως […] και επί της γωνίας των οδών […], εμβαδού 275 τ.μ., υπέγραψαν το έτος 1987, τη με αριθμό […]/1987 πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας κατ' ορόφους, του συμβολαιογράφου […], που μεταγράφηκε νόμιμα. Δυνάμει της ανωτέρω σύμβασης, κατασκευάστηκαν στο οικόπεδο δύο οικοδομές. Ο Ι.Μ. έγινε αποκλειστικός κύριος των διαμερισμάτων, στα οποία χωρίστηκε και οριζοντίως η Α' οικοδομή, μεταξύ των οποίων το υπό στοιχεία Β-1 διαμέρισμα του δευτέρου ορόφου της Α' οικοδομής, εμβαδού 68,52 τ.μ., ρετιρέ με μεγάλη βεράντα, εμβαδού 33 τ.μ. περίπου, η οποία είχε θέα την πόλη τ[…], ενώ ο Απ.Μ. έγινε αποκλειστικός κύριος των διαμερισμάτων, στα οποία χωρίστηκε και οριζοντίως η Β' οικοδομή, μεταξύ των οποίων το ηλιακό δώμα αυτής, στο οποίο επιτρέπεται να ανεγερθούν κτίσματα, εφόσον αυτό ήθελε επιτραπεί από τις πολεοδομικές διατάξεις. Με το με αριθμό […]/1996 συμβόλαιο της συμβολαιογράφου […], που μεταγράφηκε νόμιμα, ο εναγόμενος έγινε συγκύριος κατά ποσοστό 50% εξ αδιαιρέτου - του άλλου 50% ανήκοντος στη σύζυγο του Δ.Π. - της Β' οικοδομής με αγορά από τους Αθ.Μ. του Απ. και Θ.Μ., χήρα Απ.Μ., κληρονόμους του αποβιώσαντος Απ.Μ. Εν συνεχεία ο εναγόμενος, χωρίς άδεια της πολεοδομίας κατασκεύασε το έτος 2001 έναν οικίσκο, με μπετόν και τούβλα, έκτασης 6 τ.μ. (διαστάσεων 3μx2μ) περίπου, με ύψος 2,5 μ. περίπου, επί του δώματος (ταράτσας) της ανωτέρω οικοδομής του. Ο Ι.Μ. κατήγγειλε πολλές φορές την ως άνω αυθαίρετη κατασκευή στην Πολεοδομία […] και στην αστυνομία και εκδόθηκαν οι με αριθμό […]/2001 και […]/2002 πράξεις διακοπής εργασιών και καθαίρεσης κατασκευών της Πολεοδομίας […]. Ο εναγόμενος όμως, μετά την ολοκλήρωση του παράνομου οικίσκου προέβη και στην παράνομη κατασκευή, επί του δώματος του, ενός δωματίου, εφαπτόμενου στην Α' οικοδομή, συγκεκριμένα στο διαμέρισμα του δευτέρου ορόφου της οικοδομής του ενάγοντος, έκτασης 29,30 τ.μ. στη νότια πλευρά της οικοδομής, αποτελούμενου από σιδηροκατασκευή με σκεπή δύο κλίσεων, ύψους 3,50 μέτρων περίπου, από νοβοπάν για την περίφραξή του, σοβατισμένο και βαμμένο, όπως και από αλουμίνια παράθυρα και πόρτες. Κατόπιν καταγγελίας της ανωτέρω αυθαίρετης κατασκευής στην πολεοδομία […] από τον ενάγοντα, διενεργήθηκε αυτοψία της ΔΙΧΩΠΕ […] και εκδόθηκε η με αριθμό […]/2004 πράξη προστίμου αυθαιρέτου της ΔΙΧΩΠΕ […], ενώ (με την […]/2004 απόφαση του Νομάρχη […]) εγκρίθηκε η κατεδάφιση του ως άνω αυθαιρέτου, που όμως ποτέ δεν εκτελέστηκε και στη συνέχεια, εκδόθηκε η […]/2007 έκθεση αυτοψίας από τη ΔΙΧΩΠΕ […] και επιβλήθηκε πρόστιμο ανέγερσης 36.625,00 ευρώ και πρόστιμο διατήρησης 18.313,00 ευρώ. Επιπλέον, για την εν λόγω παράνομη κατασκευή ο εναγόμενος καταδικάστηκε τελεσίδικα από το Τριμελές Πλημμελειοδικείο […] σε εξάμηνη φυλάκιση. Ακολούθως, ο ενάγων άσκησε την υπό κρίση αγωγή του στο Μονομελές Πρωτοδικείο Λαμίας, για την οποία είχε οριστεί δικάσιμος η 7-10-2010. Στις 22-2-2009 απεβίωσε ο ενάγων Ι.Μ., την δίκη δε συνεχίζει νόμιμα, όπως αναλυτικά αναφέρεται στην υπ' αριθ. […]/2022 μη οριστική απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου, η σύζυγος και κληρονόμος του Ε.Μ., χήρα Ι.Μ. Ο εναγόμενος ισχυρίζεται ότι η αξίωση της ενάγουσας, όσον αφορά τον οικίσκο που αυτός κατασκεύασε στην ταράτσα της οικοδομής του, έχει υποπέσει στην πενταετή παραγραφή του άρθρου 937 ΑΚ, αφού αυτός κατασκευάστηκε το έτος 2001 και η αγωγή επιδόθηκε σε αυτόν στις 12-1-2009. Ο ισχυρισμός αυτός του εναγομένου, αλυσιτελώς προβάλλεται, καθώς από την επισκόπηση του δικογράφου της αγωγής, προκύπτει σαφώς, ότι ο ενάγων στηρίζει την ένδικη αξίωση στην αδικοπρακτική συμπεριφορά του εναγόμενου που αφορά στην κατασκευή του παράνομου δωματίου των 29,30 τ.μ. πάνω στην ταράτσα της οικοδομής του, η οποία έλαβε χώρα τον Ιανουάριο του 2004 και διηγηματικά μόνο αναφέρεται και στην κατασκευή του αυθαίρετου οικίσκου των 6 τ.μ.. Ισχυρίζεται επιπλέον ο εναγόμενος ότι οι πολεοδομικές παραβάσεις δεν συνιστούν αδικοπραξία. Ο ισχυρισμός αυτός πρέπει να απορριφθεί ως μη νόμιμος, σύμφωνα με όσα αναλυτικά αναφέρονται στην ανωτέρω υπό στοιχ. ΙΙ. νομική σκέψη. Περαιτέρω, όπως προαναφέρθηκε, ο εναγόμενος, κατασκεύασε το έτος 2004 στην ταράτσα της οικοδομής του (Β' οικοδομή), καθ' υπέρβαση του συντελεστή δόμησης και κάλυψης και χωρίς] οικοδομική άδεια, ένα κτίσμα εμβαδού 29,30 τ.μ. και ύψους 3,50 μέτρων. Το κτίσμα αυτό έχει κατασκευαστεί σε επαφή με το διαμέρισμα του δευτέρου ορόφου της όμορης οικοδομής (Α' οικοδομή). Σήμερα, έχει ενταχθεί στις διατάξεις του νόμου περί αυθαιρέτων κτισμάτων Ν.4178/2013 (ισχύον νόμος Ν.4495/2017) και συγκεκριμένα με την δήλωση Α/Α […] με ηλεκτρονικό κωδικό: […] και έχει νομιμοποιηθεί. Εξάλλου η από πολεοδομική άποψη νομιμοποίηση της ανωτέρω κατασκευής, δεν ασκεί έννομη επιρροή και αλυσιτελώς προβάλλεται σε κάθε περίπτωση, από τον εναγόμενο η νομιμοποίησή της, διότι η απαγόρευση του κυρίου ορόφου ή διαμερίσματος οικοδομής, η οποία έχει υπαχθεί στο καθεστώς της οριζόντιας ιδιοκτησίας, να ενεργεί αυθαίρετες κατασκευές, δεν αίρεται από την κατά τις οικείες πολεοδομικές διατάξεις νομιμοποίηση των κατασκευών όταν με αυτές βλάπτονται, τα δικαιώματα άλλων ιδιοκτητών (πρβλ. ΑΠ 442/2019, ΑΠ 881/2019, ΑΠ 1300/2014 ΤΝΠ Νομος). Το εν λόγω αυθαίρετο κτίσμα επιβαρύνει στατικά το κτίριο του ενάγοντος, όπως αναφέρεται στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης. Πλην όμως, ουδόλως αποδείχτηκε ότι από τα νερά της βροχής προκαλείται υγρασία στον τοίχο της όμορης ιδιοκτησίας, εφόσον καμία σχετική φωτογραφία δεν προσκομίζεται προς τούτο, ούτε κάποια απόδειξη παροχής υπηρεσιών ή τιμολόγιο, από το οποίο να προκύπτει ότι ο ενάγων προέβη όλα αυτά τα χρόνια σε αποκατάσταση της ζημίας που προκλήθηκε από το ως άνω κτίσμα στους τοίχους της οικοδομής του (εργασίες για απομάκρυνση υγρασίας, αποκατάσταση σοβά και χρώματος τοιχοποιίας). Πέραν τούτου, το αυθαίρετο κτίσμα παρεμποδίζει τη θέα, τον αερισμό και τον ηλιασμό της βεράντας του τελευταίου ορόφου που βρίσκεται το διαμέρισμα του ενάγοντος. Κρίνεται ότι η πραγματική (εμπορική - αγοραία) αξία του εν λόγω διαμερίσματος ανέρχεται, λαμβανομένων υπόψη του έτους ανεγέρσεως της οικοδομής, της θέσεως αυτού στην περιοχή […] που θεωρείται προνομιακό σημείο της πόλης […], στο εύλογο ποσό των 68.520,00 ευρώ, όπως αναφέρεται και στην έκθεση πραγματογνωμοσύνης. Ο εναγόμενος ισχυρίζεται ότι η πραγματογνώμονας Κ.Μ. δεν είναι πιστοποιημένη εκτιμήτρια του ΤΕΕ Ανατολικής Στερεάς (προσκομίζει δε και σχετική βεβαίωση του ΤΕΕ) και ως εκ τούτου δεν δύναται να προβεί σε εκτίμηση της αξίας του επιδίκου. Ο ισχυρισμός αυτός όμως πρέπει να απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμος, καθώς η συγκεκριμένη πραγματογνώμονας ακόμη κι αν δεν είναι πιστοποιημένη εκτιμήτρια του ΤΕΕ, είναι ωστόσο πολιτικός μηχανικός και ως εκ τούτου διαθέτει τις απαιτούμενες γνώσεις προκειμένου να εκτιμήσει την αξία κάποιου ακινήτου, περιλαμβάνεται δε αυτή στον κατάλογο πραγματογνωμόνων του παρόντος Δικαστηρίου. Ακολούθως, αποδείχτηκε ότι η αξία του ακινήτου του ενάγοντος μειώθηκε συνεπεία της ανωτέρω λεπτομερώς περιγραφόμενης στο σκεπτικό παράνομης και υπαίτιας συμπεριφοράς του εναγομένου κατά ποσοστό 20%, ήτοι κατά το ποσό των (68.520,00 € Χ 20% =) 13.704,00 ευρώ. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι από την κατά τα προεκτιθέμενα παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά του εναγομένου ο αρχικός ενάγων είχε υποστεί ηθική βλάβη, για την αποκατάσταση της οποίας εδικαιούτο χρηματική ικανοποίηση, η οποία ανέρχεται, λαμβανομένων υπόψη του είδους και της βαρύτητας της προσβολής, της προσωπικής, κοινωνικής και περιουσιακής καταστάσεως των διαδίκων μερών, της βαρύτητας του πταίσματος του εναγομένου, του βαθμού της εντάσεως της των μεταξύ των διαδίκων μερών αντιδικίας και των ειδικών συνθηκών τελέσεως της συγκεκριμένης αδικοπραξίας, στο δίκαιο και εύλογο ποσόν των 2.000,00 ευρώ, το οποίο πρέπει να επιδικασθεί πλέον στην καλούσα - εκκαλούσα. Μετά ταύτα, η υπό κρίση αγωγή πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή ως βάσιμη και κατ' ουσίαν και να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να καταβάλει στην ενάγουσα το συνολικό ποσό των 12.000,00 ευρώ και να αναγνωριστεί ότι ο εναγόμενος οφείλει να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των 3.704,00 ευρώ'.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, ότι δηλαδή η καθ' υπέρβαση του νόμιμου επιτρεπόμενου στην ένδικη περιοχή συντελεστή δόμησης και κάλυψης του ανωτάτου νομίμου ύψους της οικοδομής της αναιρεσίβλητης πλήττει, εκτός από το γενικό και το ιδιωτικό συμφέρον του αναιρεσίβλητου, ως κυρίου του γειτονικού ακινήτου, γιατί μειώνει τον αερισμό τον φωτισμό, τον ηλιασμό και την θέα του δικού του ακινήτου και συνεπώς μειώνει την αξία του, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 6, και 22 Ν 1577/1985 και 914 ΑΚ, καθόσον, σύμφωνα με τη μείζονα σκέψη, οι διατάξεις του ΓΟΚ που ορίζουν το ανώτατο όριο του συντελεστή δόμησης και κάλυψης έχουν τεθεί και προς προστασία των συμφέροντος των πληττόμενων από την παραβίαση των διατάξεων αυτών ιδιοκτητών των γειτονικών ακινήτων. Επομένως, ο πρώτος, κατά το πρώτο σκέλος, από τον αρ 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, λόγος της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο ο αναιρεσείων ισχυρίζεται τα αντίθετα, είναι αβάσιμος. Ωστόσο, το Εφετείο, υπό τις προεκτεθείσες παραδοχές του, στέρησε την προσβαλλόμενη απόφασή του από νόμιμη βάση, καθόσον διέλαβε ασαφείς και ανεπαρκείς αιτιολογίες, ως προς το ουσιώδες ζήτημα του παρανόμου της ανέγερσης επί του δώματος της Β' οικοδομής του αναιρεσίοντος αυθαίρετου κτίσματος εμβαδού 29,30 τμ και ύψους 3,50 λόγω υπέρβασης του ανωτάτου επιτρεπομένου ύψους της εν λόγω οικοδομής, που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των ουσιαστικού δικαίου διατάξεων των άρθρων 7, 8 και 22 του Ν. 1577/1985 (ΓΟΚ), και 914 ΑΚ, τις οποίες έτσι παραβίασε εκ πλαγίου. Ειδικότερα, δέχεται ότι η παράνομη συμπεριφορά του αναιρεσίοντος συνίσταται στην κατασκευή, του εν λόγω δωματίου στο δώμα της οικοδομής του, καθ' υπέρβαση του συντελεστή δόμησης και κάλυψης, που παρεμποδίζει τη θέα και περιορίζει τον φωτισμό, τον ηλιασμό και τον αερισμό του ακινήτου της αναιρεσίβλητης, χωρίς όμως να αναφέρει ποια ήταν τα επιτρεπόμενα όρια δόμησης και κάλυψης στην ανωτέρω περιοχή και αν η δόμηση και κάλυψη της οικοδομής Β του αναιρεσίοντος με την κατασκευή του ενδίκου διαμερίσματος στο δώμα αυτής ήταν ανώτερη των επιτρεπόμενων ορίων, και β] αν η υπέρβαση αυτή δόμησης και κάλυψης περιορίζει τον αερισμό, φωτισμό και την θέα του εφαπτόμενου στην ανωτέρω οικοδομή διαμερίσματος [Β-1 του δευτέρου ορόφου της οικοδομής Α] της αναιρεσίβλητης, αφού, κατά τη μείζονα σκέψη, μόνο τότε η προσβολή της κυριότητας της αναιρεσίβλητης αποτελεί παράνομη πράξη, που πλήττει εκτός από το γενικό και το δικό της συμφέρον και της χορηγεί αξιώσεις από το άρθρο 914 ΑΚ, ενώ στην αντίθετη περίπτωση υπάρχει μόνο η τυπική παράβαση της έλλειψης άδειας, η οποία μπορεί να θεραπευθεί με αναθεώρηση της άδειας κατά τα άρθρα, 22 και 23 ΓΟΚ, οπότε οι παραβιάσεις καθίστανται νόμιμες και συνεπώς μόνη η έλλειψη άδειας για την ανέγερση στην συγκεκριμένη περίπτωση του εν λόγω δωματίου στο δώμα, εάν αυτό δεν υπερβαίνει το ανώτατο νόμιμο όριο συντελεστή δόμησης και κάλυψης στην εν λόγω περιοχή δεν αποτελεί παράνομη πράξη κατά την ανωτέρω έννοια, αλλά παράβαση διάταξης, η οποία έχει τεθεί για την προστασία μόνο του γενικού συμφέροντος, που επιτάσσει τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας των οικοδομών, που πρόκειται να κατασκευασθούν, και για την οποία προβλέπονται μόνο διοικητικές (κατεδάφιση του αυθαίρετου κτίσματος ή πρόστιμο) και ποινικές κυρώσεις. Μετά ταύτα ο ανωτέρω λόγος κατά το δεύτερο σκέλος του είναι βάσιμος. Ενόψει δε της αναιρετικής εμβέλειας του ανωτέρω λόγου παρέλκει η διερεύνηση των λοιπών, και επομένως, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση στη συνέχεια πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω συζήτηση στο ίδιο δικαστήριο, που δίκασε, συντιθέμενο από άλλο δικαστή εκτός εκείνου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση (άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.), να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου της αναίρεσης στον αναιρεσείοντα (άρθρο 495 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικασθεί η αναιρεσίβλητη, λόγω της ήττας της, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος, που παραστάθηκε και κατέθεσε προτάσεις, κατά παραδοχή σχετικού αιτήματος του (άρθρο 176, 183, 191 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. […]/2024 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λαμίας και την συμπροσβαλλόμενη με αυτή με αριθμό […]/2022 απόφαση του ιδίου δικαστηρίου.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που εξέδωσε την αναιρεθείσα απόφαση, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή, εκτός εκείνου που εξέδωσε την απόφαση.

Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου της αναίρεσης στον αναιρεσείοντα και

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσείοντος τα οποία ορίζει σε δυο χιλιάδες επτακοσίων [2.700] ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Μαρτίου 2026.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 21/4/2026.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ                                                  Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ